/جشن سده/
جشن سده از مهمترین جشنهای زرتشتیان است که قدمت آن به زمان ایران باستان میرسد و امروزه نیز در بسیاری از نقاط ایران برگزار میشود.
در میان جشنهای ایران باستان، جشن سده را از لحاظ اهمیت، میتوان هم ردیف با جشن نوروز در گذشته دانست. گرچه ریشههای این جشن را مذهبی و آن را متعلق به زرتشتیان میدانند، با توجه به پژوهشهای گسترده تاریخشناسان میتوان جشن سده را جشنی ملی در ایران باستان بهشمار آورد. جشن سده امروزه نیز در نقاط مختلف کشور برگزار میشود و علاقهمندان زیادی در آن شرکت میکنند.
/جشن اسپندگان یا اسفندگان یا سپندارمزدگان/
روز سپندارمزد از ماه اسفند (اسپند) که در ۲۰ بهمن گاهشمار ایرانی قرار دارد این جشن را برگزار میکنند. اسفند (اسپند) یا سپندارمزد در اوستا به صورت سپنته آرمئیتی آمدهاست. این واژه معنی فروتنی و بردباری دارد. سپنته آرمئیتی نام یکی از امشاسپندان است. امشاسپند سپندارمزد در نقش مادی خود نگهبان زمین است و از آنجا که زمین مانند زنان در زندگی انسان نقش باروری و باردهی دارد، جشن اسفندگان (اسپندگان) برای ارج نهادن به زنان نیکوکار برگزار میشود. در گذشته و در برخی از نقاط سرزمین ایران در این روز بانوان لباسهای نو میپوشیدند، زنهایی که مهربان، پاک دامن، پرهیزکار وپارسا بودهاند و فرزندان نیک را به جامعه تحویل میدادند، مورد تشویق قرار میگرفتند و در روز جشن اسفندگان (اسپندگان)، زنها از مردان خود پیشکشهایی دریافت مینمودند. آنها در این روز از کارهای همیشگی خود در خانه و زندگی معاف میشدند و مردان و پسران کارهای مربوط به زنان در خانه را در روز جشن اسفندگان (اسپندگان) انجام میدادند. اکنون نیز زرتشتیان جشن اسفندگان (اسپندگان) را به نام روز زن و روز مادر زرتشتی و زنان نیکوکار و پاک دامن گرامی میدارند.
/جشن بهمنگان/
روز وهمن از ماه بهمن که در ۲۶ دیماه گاهشمار ایرانی قرار دارد جشن بهمن گان گرفته میشود. بهمن یا وهومن از واژه وهومنه در اوستا گرفته شدهاست که منش نیک معنی میدهد و در گاه شماری سی روزه زرتشتیان یا به عبارت دیگر یکی از فروزهها و صفات اهورامزدا ست که درگاتهای اشوزرتشت بسیار به این واژه بر میخوریم و در واقع زرتشت پیامبر ایرانی برای دریافت پیامهای اهواریی از وهومن یاری میگیرد. وهومن یعنی اندیشه نیک، خرد خدا داده و اشو زرتشت پیامهای الهی خویش را به وسیله فرد مقدس و نیک اهورا دریافت میکرد.
/جشن دیگان/
روز دی از ماه دی که در۲۵ آذر ۱۷،۹،۲ دی ماه گاهشمار ایرانی قرار دارد جشن دیگان برگزار میشود و اکنون زرتشتیان در برخی از شهرها و روستاها یکی از روزهای دی در ماه دی یا همه آن را جشن میگیرند. واژه دی، آفریدن و آفریدگار معنی میدهد و در ماه دی غیر از نخستین روز ماه که اورمزد نامیده میشود و نام خداوند است، سه روز دیگر به نامهای دی بآذر، دی بمهر و دی بدین وجود دارد. بنابراین جشن دیگان برابر است با یکی از این روزها در ماه دی، که دوم، نهم، و هفدهم در تقویم خورشیدی است. در ایران باستان نخستین جشن دیگان، در ماه دی یعنی روز اورمزد و دی ماه فرم روز نیز نام داشتهاست و در این روز که روز پس از شب چله، بزرگترین شب سال بودهاست، پادشاه و حاکم دیدار عمومی با مردم داشتهاست.
/جشن آذرگان/
روز آذر از ماه آذر که در ۳ آذر گاهشمار ایرانی قرار دارد این جشن برگزار میشود. واژه آذر که آتش معنی میدهد یکی از چهار عنصر پاککننده در نزد زرتشتیان است که آنها عبارتند از: آب، باد، خاک و آتش. از آنجا که زرتشتیان همواره آتش را که بهترین و سریعترین عنصر پاککنندهاست گرامی داشته و آن را سمبل روشنایی و گرما میدانند، به همین دلیل برای نیایش اهورا مزدا، به آتشکده یا جایی که روشنایی وجود دارد روی میآورند. در گاه شماری زرتشتیان روز نهم از هر ماه آذر نام دارد و در ماه آذر هنگامی که روز آذر فرا میرسد آن را جشن میگیرند. اغلب با لباس آراسته و تمیز به آتشکده و آدریان میروند. نیایشهای روزانه خود را انجام میدهند و برخی با سرایش آتش نیایش از اوستا، جشن آذرگان را گرامی میدارند.
