امثال 7

ای پسر من سخنان مرا نگاه دار، و اوامر مرانزد خود ذخیره نما.

۲

اوامر مرا نگاه دار تازنده بمانی، و تعلیم مرا مثل مردمک چشم خویش.

۳

آنها را بر انگشتهای خود ببند و آنها رابر لوح قلب خود مرقوم دار.

۴

به حکمت بگو که تو خواهر من هستی و فهم را دوست خویش بخوان

۵

تا تو را از زن اجنبی نگاه دارد، و از زن غریبی که سخنان تملق‌آمیز می‌گوید.

۶

زیرا که از دریچه خانه خود نگاه کردم، و ازپشت شبکه خویش.

۷

در میان جاهلان دیدم، ودر میان جوانان، جوانی ناقص العقل مشاهده نمودم،

۸

که در کوچه بسوی گوشه او می‌گذشت. و به راه خانه وی می‌رفت،

۹

در شام در حین زوال روز، در سیاهی شب و در ظلمت غلیظ،

۱۰

که اینک زنی به استقبال وی می‌آمد، در لباس زانیه ودر خباثت دل.

۱۱

زنی یاوه‌گو و سرکش که پایهایش در خانه‌اش قرار نمی گیرد.

۱۲

گاهی درکوچه‌ها و گاهی در شوارع عام، و نزد هر گوشه‌ای در کمین می‌باشد.

۱۳

پس او را بگرفت و بوسید وچهره خود را بی‌حیا ساخته، او را گفت:

۱۴

«نزدمن ذبایح سلامتی است، زیرا که امروز نذرهای خود را وفا نمودم.

۱۵

از این جهت به استقبال توبیرون آمدم، تا روی تو را به سعی تمام بطلبم وحال تو را یافتم.

۱۶

بر بستر خود دوشکهاگسترانیده‌ام، با دیباها از کتان مصری.

۱۷

بسترخود را با مر و عود و سلیخه معطر ساخته‌ام.

۱۸

بیاتا صبح از عشق سیر شویم، و خویشتن را ازمحبت خرم سازیم.

۱۹

زیرا صاحبخانه در خانه نیست، و سفر دور رفته است.

۲۰

کیسه نقره‌ای به‌دست گرفته و تا روز بدر تمام مراجعت نخواهدنمود.»

۲۱

پس او را از زیادتی سخنانش فریفته کرد، واز تملق لبهایش او را اغوا نمود.

۲۲

در ساعت ازعقب او مثل گاوی که به سلاخ خانه می‌رود، روانه شد و مانند احمق به زنجیرهای قصاص.

۲۳

تا تیر به جگرش فرو رود، مثل گنجشکی که به دام می‌شتابد و نمی داند که به خطر جان خود می‌رود.

۲۴

پس حال‌ای پسران مرا بشنوید، و به سخنان دهانم توجه نمایید.

۲۵

دل تو به راههایش مایل نشود، و به طریقهایش گمراه مشو،

۲۶

زیراکه او بسیاری را مجروح‌انداخته است، و جمیع کشتگانش زورآورانند.خانه او طریق هاویه است و به حجره های موت مودی می‌باشد.

۲۷

خانه او طریق هاویه است و به حجره های موت مودی می‌باشد.

امثال 6

ای پسرم، اگر برای همسایه خود ضامن شده، و به جهت شخص بیگانه دست داده باشی،

۲

و از سخنان دهان خود در دام افتاده، و ازسخنان دهانت گرفتار شده باشی،

۳

پس‌ای پسرمن، این را بکن و خویشتن را رهایی ده چونکه به‌دست همسایه ات افتاده‌ای. برو و خویشتن رافروتن ساز و از همسایه خود التماس نما.

۴

خواب را به چشمان خود راه مده، و نه پینکی رابه مژگان خویش.

۵

مثل آهو خویشتن را از کمندو مانند گنجشک از دست صیاد خلاص کن.

۶

‌ای شخص کاهل نزد مورچه برو، و درراههای او تامل کن و حکمت را بیاموز،

۷

که وی را پیشوایی نیست و نه سرور و نه حاکمی.

۸

اماخوراک خود را تابستان مهیا می‌سازد و آذوقه خویش را در موسم حصاد جمع می‌کند.

۹

‌ای کاهل، تا به چند خواهی خوابید و از خواب خودکی خواهی برخاست؟

۱۰

اندکی خفت و اندکی خواب، و اندکی بر هم نهادن دستها به جهت خواب.

۱۱

پس فقر مثل راهزن بر تو خواهد آمد، و نیازمندی بر تو مانند مرد مسلح.

۱۲

مرد لئیم و مرد زشت خوی، با اعوجاج دهان رفتار می‌کند.

۱۳

با چشمان خود غمزه می‌زند و با پایهای خویش حرف می‌زند. باانگشتهای خویش اشاره می‌کند.

۱۴

در دلش دروغها است و پیوسته شرارت را اختراع می‌کند. نزاعها را می‌پاشد.

۱۵

بنابراین مصیبت بر او ناگهان خواهد آمد. در لحظه‌ای منکسر خواهد شد وشفا نخواهد یافت.

۱۶

شش چیز است که خداوند از آنها نفرت دارد، بلکه هفت چیز که نزد جان وی مکروه است.

۱۷

چشمان متکبر و زبان دروغگو، ودستهایی که خون بی‌گناه را می‌ریزد.

۱۸

دلی که تدابیر فاسد را اختراع می‌کند. پایهایی که درزیان کاری تیزرو می‌باشند.

۱۹

شاهد دروغگو که به کذب متکلم شود. و کسی‌که در میان برادران نزاعها بپاشد.

۲۰

‌ای پسر من اوامر پدر خود را نگاه دار وتعلیم مادر خویش را ترک منما.

۲۱

آنها را بر دل خود دائم ببند، و آنها را بر گردن خویش بیاویز.

۲۲

حینی که به راه می‌روی تو را هدایت خواهد نمود، و حینی که می‌خوابی بر تو دیده بانی خواهد کرد، و وقتی که بیدار شوی با تو مکالمه خواهد نمود.

۲۳

زیرا که احکام (ایشان ) چراغ وتعلیم (ایشان ) نور است، و توبیخ تدبیرآمیز طریق حیات‌است.

۲۴

تا تو را از زن خبیثه نگاه دارد، و ازچاپلوسی زبان زن بیگانه.

۲۵

در دلت مشتاق جمال وی مباش، و از پلکهایش فریفته مشو،

۲۶

زیرا که به‌سبب زن زانیه، شخص برای یک قرص نان محتاج می‌شود، و زن مرد دیگر، جان گرانبها را صید می‌کند.

۲۷

آیا کسی آتش را درآغوش خود بگیرد و جامه‌اش سوخته نشود؟

۲۸

یا کسی بر اخگرهای سوزنده راه رود وپایهایش سوخته نگردد؟

۲۹

همچنین است کسی‌که نزد زن همسایه خویش داخل شود، زیرا هر‌که او را لمس نماید بی‌گناه نخواهد ماند.

۳۰

دزد را اهانت نمی کنند اگر دزدی کند تاجان خود را سیر نماید وقتی که گرسنه باشد.

۳۱

لیکن اگر گرفته شود، هفت چندان رد خواهدنمود و تمامی اموال خانه خود را خواهد داد.

۳۲

اما کسی‌که با زنی زنا کند، ناقص العقل است وهر‌که چنین عمل نماید، جان خود را هلاک خواهد ساخت.

۳۳

او ضرب و رسوایی خواهدیافت، و ننگ او محو نخواهد شد.

۳۴

زیرا که غیرت، شدت خشم مرد است و در روز انتقام، شفقت نخواهد نمود.بر هیچ کفاره‌ای نظرنخواهد کرد و هر‌چند عطایا را زیاده کنی، قبول نخواهد نمود.

۳۵

بر هیچ کفاره‌ای نظرنخواهد کرد و هر‌چند عطایا را زیاده کنی، قبول نخواهد نمود.

امثال 5

ای پسر من، به حکمت من توجه نما، و گوش خود را به فطانت من فراگیر،

۲

تاتدابیر را محافظت نمایی، و لبهایت معرفت رانگاه دارد.

۳

زیرا که لبهای زن اجنبی عسل رامی چکاند، و دهان او از روغن ملایم تر است.

۴

لیکن آخر او مثل افسنتین تلخ است و برنده مثل شمشیر دودم.

۵

پایهایش به موت فرو می‌رود، وقدمهایش به هاویه متمسک می‌باشد.

۶

به طریق حیات هرگز سالک نخواهد شد. قدمهایش آواره شده است و او نمی داند.

۷

و الان‌ای پسرانم مرابشنوید، و از سخنان دهانم انحراف مورزید.

۸

طریق خود را از او دور ساز، و به در خانه اونزدیک مشو.

۹

مبادا عنفوان جوانی خود را به دیگران بدهی، و سالهای خویش را به ستم کیشان.

۱۰

و غریبان از اموال تو سیر شوند، و ثمره محنت تو به خانه بیگانه رود.

۱۱

که در عاقبت خودنوحه گری نمایی، هنگامی که گوشت و بدنت فانی شده باشد،

۱۲

و گویی چرا ادب را مکروه داشتم، و دل من تنبیه را خوار شمرد،

۱۳

و آواز مرشدان خود را نشنیدم، و به معلمان خود گوش ندادم.

۱۴

نزدیک بود که هر گونه بدی را مرتکب شوم، در میان قوم و جماعت.

۱۵

آب را از منبع خود بنوش، و نهرهای جاری را از چشمه خویش.

۱۶

جویهای تو بیرون خواهد ریخت، و نهرهای آب در شوارع عام،

۱۷

و از آن خودت به تنهایی خواهد بود، و نه از آن غریبان با تو.

۱۸

چشمه تو مبارک باشد، و از زن جوانی خویش مسرور باش،

۱۹

مثل غزال محبوب و آهوی جمیل. پستانهایش تو را همیشه خرم سازد، و از محبت او دائم محفوظ باش.

۲۰

لیکن‌ای پسر من، چرا از زن بیگانه فریفته شوی؟ و سینه زن غریب را در بر‌گیری؟

۲۱

زیراکه راههای انسان در مدنظر خداوند است، وتمامی طریقهای وی را می‌سنجد.

۲۲

تقصیرهای شریر او را گرفتار می‌سازد، و به بندهای گناهان خود بسته می‌شود.او بدون ادب خواهد مرد، و به کثرت حماقت خویش تلف خواهد گردید.

۲۳

او بدون ادب خواهد مرد، و به کثرت حماقت خویش تلف خواهد گردید.

امثال 4

ای پسران، تادیب پدر را بشنوید و گوش دهید تا فطانت را بفهمید،

۲

چونکه تعلیم نیکو به شما می‌دهم. پس شریعت مرا ترک منمایید.

۳

زیرا که من برای پدر خود پسر بودم، ودر نظر مادرم عزیز و یگانه.

۴

و او مرا تعلیم داده، می‌گفت: «دل تو به سخنان من متمسک شود، واوامر مرا نگاه دار تا زنده بمانی.

۵

حکمت راتحصیل نما و فهم را پیدا کن. فراموش مکن و از کلمات دهانم انحراف مورز.

۶

آن را ترک منما که تو را محافظت خواهد نمود. آن را دوست دار که تو را نگاه خواهد داشت.

۷

حکمت از همه‌چیزافضل است. پس حکمت را تحصیل نما و به هرآنچه تحصیل نموده باشی، فهم را تحصیل کن.

۸

آن را محترم دار، و تو را بلند خواهد ساخت. واگر او را در آغوش بکشی تو را معظم خواهدگردانید.

۹

بر سر تو تاج زیبایی خواهد نهاد. وافسر جلال به تو عطا خواهد نمود.»

۱۰

‌ای پسر من بشنو و سخنان مرا قبول نما، که سالهای عمرت بسیار خواهد شد.

۱۱

راه حکمت را به تو تعلیم دادم، و به طریقهای راستی تو راهدایت نمودم.

۱۲

چون در راه بروی قدمهای توتنگ نخواهد شد، و چون بدوی لغزش نخواهی خورد.

۱۳

ادب را به چنگ آور و آن را فرو مگذار. آن را نگاه دار زیرا که حیات تو است.

۱۴

به راه شریران داخل مشو، و در طریق گناهکاران سالک مباش.

۱۵

آن را ترک کن و به آن گذر منما، و از آن اجتناب کرده، بگذر.

۱۶

زیرا که ایشان تا بدی نکرده باشند، نمی خوابند و اگر کسی را نلغزانیده باشند، خواب از ایشان منقطع می‌شود.

۱۷

چونکه نان شرارت را می‌خورند، و شراب ظلم رامی نوشند.

۱۸

لیکن طریق عادلان مثل نور مشرق است که تا نهار کامل روشنایی آن در تزایدمی باشد.

۱۹

و اما طریق شریران مثل ظلمت غلیظاست، و نمی دانند که از چه چیز می‌لغزند.

۲۰

‌ای پسر من، به سخنان من توجه نما و گوش خود را به کلمات من فرا گیر.

۲۱

آنها از نظر تو دورنشود. آنها را در اندرون دل خود نگاه دار.

۲۲

زیراهر‌که آنها را بیابد برای او حیات‌است، و برای تمامی جسد او شفا می‌باشد.

۲۳

دل خود را به حفظ تمام نگاه دار، زیرا که مخرج های حیات ازآن است.

۲۴

دهان دروغگو را از خود بینداز، ولبهای کج را از خویشتن دور نما.

۲۵

چشمانت به استقامت نگران باشد، و مژگانت پیش روی توراست باشد.

۲۶

طریق پایهای خود را همواربساز، تا همه طریقهای تو مستقیم باشد.به طرف راست یا چپ منحرف مشو، و پای خود رااز بدی نگاه دار.

۲۷

به طرف راست یا چپ منحرف مشو، و پای خود رااز بدی نگاه دار.

امثال 3

ای پسر من، تعلیم مرا فراموش مکن و دل تو اوامر مرا نگاه دارد،

۲

زیرا که طول ایام وسالهای حیات و سلامتی را برای تو خواهدافزود.

۳

زنهار که رحمت و راستی تو را ترک نکند. آنها را بر گردن خود ببند و بر لوح دل خودمرقوم دار.

۴

آنگاه نعمت و رضامندی نیکو، درنظر خدا و انسان خواهی یافت.

۵

به تمامی دل خود بر خداوند توکل نما و بر عقل خود تکیه مکن.

۶

در همه راههای خود او را بشناس، و اوطریقهایت را راست خواهد گردانید.

۷

خویشتن را حکیم مپندار، از خداوند بترس و از بدی اجتناب نما.

۸

این برای ناف تو شفا، وبرای استخوانهایت مغز خواهد بود.

۹

از مایملک خود خداوند را تکریم نما و از نوبرهای همه محصول خویش.

۱۰

آنگاه انبارهای تو به وفورنعمت پر خواهد شد، و چرخشتهای تو از شیره انگور لبریز خواهد گشت.

۱۱

‌ای پسر من، تادیب خداوند را خوار مشمار، و توبیخ او را مکروه مدار.

۱۲

زیرا خداوند هر‌که را دوست داردتادیب می‌نماید، مثل پدر پسر خویش را که از اومسرور می‌باشد.

۱۳

خوشابحال کسی‌که حکمت را پیدا کند، و شخصی که فطانت را تحصیل نماید.

۱۴

زیرا که تجارت آن از تجارت نقره ومحصولش از طلای خالص نیکوتر است.

۱۵

ازلعلها گرانبهاتر است و جمیع نفایس تو با آن برابری نتواند کرد.

۱۶

به‌دست راست وی طول ایام است، و به‌دست چپش دولت و جلال.

۱۷

طریقهای وی طریقهای شادمانی است و همه راههای وی سلامتی می‌باشد.

۱۸

به جهت آنانی که او را به‌دست گیرند، درخت حیات‌است وکسی‌که به او متمسک می‌باشد خجسته است.

۱۹

خداوند به حکمت خود زمین را بنیاد نهاد، و به عقل خویش آسمان را استوار نمود.

۲۰

به علم او لجه‌ها منشق گردید، و افلاک شبنم رامی چکانید.

۲۱

‌ای پسر من، این چیزها از نظر تودور نشود. حکمت کامل و تمیز را نگاه دار.

۲۲

پس برای جان تو حیات، و برای گردنت زینت خواهد بود.

۲۳

آنگاه در راه خود به امنیت سالک خواهی شد، و پایت نخواهد لغزید.

۲۴

هنگامی که بخوابی، نخواهی ترسید و چون دراز شوی خوابت شیرین خواهد شد.

۲۵

از خوف ناگهان نخواهی ترسید، و نه از خرابی شریران چون واقع شود.

۲۶

زیرا خداوند اعتماد تو خواهد بود و پای تو را از دام حفظ خواهد نمود.

۲۷

احسان را ازاهلش باز مدار، هنگامی که بجا آوردنش در قوت دست توست.

۲۸

به همسایه خود مگو برو وبازگرد، و فردا به تو خواهم داد، با آنکه نزد توحاضر است.

۲۹

بر همسایه ات قصد بدی مکن، هنگامی که او نزد تو در امنیت ساکن است.

۳۰

باکسی‌که به تو بدی نکرده است، بی‌سبب مخاصمه منما.

۳۱

بر مرد ظالم حسد مبر وهیچکدام از راههایش را اختیار مکن.

۳۲

زیراکج خلقان نزد خداوند مکروهند، لیکن سر او نزدراستان است،

۳۳

لعنت خداوند بر خانه شریران است. اما مسکن عادلان را برکت می‌دهد.

۳۴

یقین که مستهزئین را استهزا می‌نماید، اما متواضعان رافیض می‌بخشد.حکیمان وارث جلال خواهند شد، اما احمقان خجالت را خواهند برد.

۳۵

حکیمان وارث جلال خواهند شد، اما احمقان خجالت را خواهند برد.